Ga naar hoofdinhoud
MedCalc

Meta-analyse: odds ratio

Voor een kort overzicht van meta-analyse in MedCalc, zie Meta-analyse: inleiding.

MedCalc gebruikt de Mantel-Haenszel-methode (Mantel & Haenszel, 1959) om de gewogen gepoolde odds ratio te berekenen volgens het model met vaste effecten. Vervolgens wordt de heterogeniteitsstatistiek verwerkt in de berekening van de samenvattende odds ratio volgens het model met willekeurige effecten (DerSimonian & Laird, 1986).

Hoe gegevens invoeren

De gegevens van de verschillende studies kunnen als volgt in de spreadsheet worden ingevoerd:

Gegevens
A1
Taylor, 2008
 ABCDEF
StudyTreated_NTreated_PosPlacebo_NPlacebo_Pos
1Taylor, 20087315233
2Anderson, 2006357322
3White, 2009208202
4Harris, 2010123101
5González, 2008426423

In dit voorbeeld werden in een eerste studie 73 gevallen behandeld met een werkzame stof, van wie er 15 een positieve uitkomst hadden. 23 gevallen kregen een placebo, van wie er 3 een positieve uitkomst hadden. Op de volgende rijen van de spreadsheet volgen de gegevens van 4 andere studies.

Vereiste invoer

Vervolgens kan het dialoogvenster “Meta-analyse: odds ratio” worden ingevuld.

Meta-analyse: odds ratio – dialoogvenster

Studies: een variabele met een identificatie van de verschillende studies.

Interventiegroepen

  • Totaal aantal gevallen: een variabele met het totale aantal gevallen in de interventiegroepen van de verschillende studies
  • Aantal met positieve uitkomst: een variabele met het aantal gevallen met een positieve uitkomst in de interventiegroepen van de verschillende studies

Controlegroepen

  • Totaal aantal gevallen: een variabele met het totale aantal gevallen in de controlegroepen van de verschillende studies
  • Aantal met positieve uitkomst: een variabele met het aantal gevallen met een positieve uitkomst in de controlegroepen van de verschillende studies

Filter

Een filter om alleen een geselecteerde subgroep van studies in de meta-analyse op te nemen.

Filter: een filter om alleen een geselecteerde subgroep van gevallen in de grafiek op te nemen.

Opties

  • Forestplot: maakt een forestplot.
    • Markeringsgrootte volgens studiegewicht: optie om de grootte van de markeringen die de effecten van de studies voorstellen te laten variëren volgens de gewichten die aan de verschillende studies zijn toegekend. Je kan kiezen voor de gewichten van het model met vaste effecten of van het model met willekeurige effecten.
    • Gepoold effect plotten - model met vaste effecten: optie om het gepoolde effect volgens het model met vaste effecten in de forestplot op te nemen.
    • Gepoold effect plotten - model met willekeurige effecten: optie om het gepoolde effect volgens het model met willekeurige effecten in de forestplot op te nemen.
    • Ruiten voor gepoolde effecten: optie om de gepoolde effecten weer te geven met een ruit (de positie van de ruit stelt de geschatte effectgrootte voor en de breedte van de ruit weerspiegelt de precisie van de schatting).
  • Funnelplot: maakt een funnelplot om na te gaan of er publicatiebias is. Zie Meta-analyse: inleiding.

Resultaten

Meta-analyse: odds ratio

Variabele voor studies

Study

1. Interventiegroepen

   Variabele voor totaal aantal gevallen

Treated_N

   Variabele voor het aantal positieve gevallen

Treated_Pos

2. Controlegroepen

   Variabele voor totaal aantal gevallen

Placebo_N

   Variabele voor het aantal positieve gevallen

Placebo_Pos

Studie

Interventie

Controles

Odds ratio

95%-CI

z

P

Gewicht (%)

Vast

Willekeurig

Taylor, 2008

15/73

3/23

1.724

0.452 tot 6.583

 

 

29.30

29.30

Anderson, 2006

7/35

2/32

3.750

0.717 tot 19.599

 

 

19.23

19.23

White, 2009

8/20

2/20

6.000

1.082 tot 33.275

 

 

17.92

17.92

Harris, 2010

3/12

1/10

3.000

0.260 tot 34.576

 

 

8.80

8.80

González, 2008

6/42

3/42

2.167

0.504 tot 9.312

 

 

24.74

24.74

Totaal (vaste effecten)

39/182

11/127

2.806

1.363 tot 5.778

2.800

0.005

100.00

100.00

Totaal (willekeurige effecten)

39/182

11/127

2.781

1.347 tot 5.744

2.765

0.006

100.00

100.00

Toets voor heterogeniteit

Q

1.5056

DF

4

Significantieniveau

P = 0.8256

I2 (inconsistentie)

0.00%

95%-CI voor I2

0.00 tot 47.99

Publicatiebias

Toets van Egger

Intercept

1.5073

95%-CI

-3.1713 tot 6.1858

Significantieniveau

P = 0.3807

Toets van Begg

Kendall's Tau

0.6000

Significantieniveau

P = 0.1416

Het programma geeft de resultaten van de afzonderlijke studies weer: het aantal positieve gevallen, het totale aantal gevallen en de odds ratio met 95%-CI.

De gepoolde odds ratio met 95%-CI wordt gegeven voor zowel het model met vaste effecten als het model met willekeurige effecten. Als de waarde 1 niet binnen het 95%-CI ligt, is de odds ratio statistisch significant op het 5%-niveau (P<0,05).

Het model met willekeurige effecten geeft doorgaans een conservatievere schatting (d.w.z. met een breder betrouwbaarheidsinterval), maar de resultaten van beide modellen komen meestal overeen wanneer er geen heterogeniteit is. Zie Meta-analyse: inleiding voor de interpretatie van de heterogeniteitsstatistieken Cochrans Q en I2. Wanneer er heterogeniteit is, verdient het model met willekeurige effecten de voorkeur.

Zie Meta-analyse: inleiding voor de interpretatie van de verschillende toetsen voor publicatiebias.

Merk op dat wanneer een studie geen gebeurtenissen (of uitsluitend gebeurtenissen) rapporteert in zowel de interventie- als de controlegroep, de studie geen informatie geeft over de relatieve kans op de gebeurtenis en automatisch uit de meta-analyse wordt weggelaten (Higgins & Green, 2011).

Forestplot

De resultaten van de verschillende studies, met 95%-CI, en het globale effect met 95%-CI worden weergegeven in een forestplot:

Meta-analyse van odds ratio’s - forestplot

Merk op dat de odds ratio's met 95%-CI op een logaritmische schaal worden weergegeven.

Literatuur

  • Borenstein M, Hedges LV, Higgins JPT, Rothstein HR (2009) Introduction to meta-analysis. Chichester, UK: Wiley.
  • DerSimonian R, Laird N (1986) Meta-analysis in clinical trials. Controlled Clinical Trials 7:177-188. PubMed
  • Higgins JPT, Green S (editors). Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions Version 5.1.0 [updated March 2011]. The Cochrane Collaboration, 2011. Available from www.cochrane-handbook.org
  • Higgins JP, Thompson SG, Deeks JJ, Altman DG (2003) Measuring inconsistency in meta-analyses. BMJ 327:557-560.
  • Mantel N, Haenszel W (1959) Statistical aspects of the analysis of data from the retrospective analysis of disease. Journal of the National Cancer Institute 22:719-748. PubMed
  • Petrie A, Bulman JS, Osborn JF (2003) Further statistics in dentistry. Part 8: systematic reviews and meta-analyses. British Dental Journal 194:73-78. PubMed

Zie ook