Pomiary seryjne

Polecenie:	Statystyki Pomiary seryjne

Gdy wykonano pomiary seryjne, np. krzywą tolerancji glukozy, często warto podsumować dane każdej osoby badanej za pomocą jednej lub dwóch miar sumarycznych, takich jak:

• wysokość szczytu (wartość maksymalna)
• czas do osiągnięcia szczytu
• różnica między ostatnią a pierwszą wartością
• pole pod krzywą (AUC)

Te miary sumaryczne można uzyskać i przeanalizować statystycznie za pomocą polecenia Pomiary seryjne. Program tworzy wykres obserwacji i wykonuje odpowiedni test statystyczny, aby ocenić, czy miara sumaryczna różni się między poszczególnymi podgrupami.

Jak wprowadzić dane do arkusza kalkulacyjnego

We wszystkich innych procedurach statystycznych MedCalc dane jednego przypadku wprowadza się w jednym wierszu arkusza kalkulacyjnego, natomiast w przypadku pomiarów seryjnych MedCalc wymaga, aby dane wszystkich przypadków zostały wprowadzone w jednej kolumnie (w przykładzie Value). Pozostałe kolumny arkusza kalkulacyjnego muszą zawierać:

• zmienną czasu: czas należy wprowadzić jako liczbę wyrażoną w jednej jednostce (np. godzinach, dniach); odstępy czasu mogą być nierówne
• zmienną kategorialną identyfikującą przypadki
• (opcjonalnie) zmienną kategorialną identyfikującą grupę, do której należy przypadek.

W przykładzie przypadek 1 należy do grupy „malabsorption” (zespół złego wchłaniania), a wartość 0,08 zmierzono w czasie 0, wartość 5,70 w czasie 30 i wartość 3,22 w czasie 45.

Dane

A1

Malabsorption

	A	B	C	D	E
	Group	Case	Time	Value
1	Malabsorption	1	0	0,08
2	Malabsorption	1	30	5,70
3	Malabsorption	1	45	3,22
4	Malabsorption	2	0	0,08
5	Malabsorption	2	15	0,08
6	Malabsorption	2	30	0,14
7	Malabsorption	2	45	2,10
8	Normal	10	0	0,08
9	Normal	10	15	3,72
10	Normal	10	30	16,02
11	Normal	10	45	8,17
12	Normal	11	0	0,08
13	Normal	11	15	6,72
14	Normal	11	30	5,48
15	Normal	11	45	4,84

Jeśli Twoje dane są zorganizowane inaczej, np. dane z różnych punktów czasowych znajdują się w różnych kolumnach, możesz je przeorganizować za pomocą narzędzia Układaj kolumny w stos.

Wymagane dane wejściowe

Zmienna Y (dane): ta zmienna zawiera pomiary seryjne wszystkich przypadków.

Zmienna X (czas): ta zmienna zawiera czas poszczególnych pomiarów.

Identyfikacja przypadku: zmienna kategorialna zawierająca dane identyfikacyjne przypadków.

Grupy: zmienna kategorialna zawierająca dane identyfikacyjne grup.

Miara sumaryczna: tu wybierasz interesującą Cię miarę sumaryczną do analizy statystycznej

• Minimum i czas do osiągnięcia minimum
• Maksimum i czas do osiągnięcia maksimum
• Pierwsza obserwacja, ostatnia obserwacja
• Różnica ostatnia-pierwsza (różnica między ostatnią a pierwszą obserwacją)
• % zmiany między ostatnią a pierwszą obserwacją, obliczany jako 100x(ostatnia-pierwsza)/pierwsza
  Aby można było obliczyć tę miarę sumaryczną, pierwsza obserwacja nigdy nie może być równa zeru.
• Maksymalna różnica w stosunku do pierwszej obserwacji
• % maksymalnej różnicy w stosunku do pierwszej obserwacji, obliczany jako 100x(maksymalna różnica/pierwsza)
  Aby można było obliczyć tę miarę sumaryczną, pierwsza obserwacja nigdy nie może być równa zeru.
• Średnia ważona w czasie jest obliczana jako AUC przypadku (poziom odniesienia 0) podzielone przez jego całkowity przedział czasu (czas ostatniej obserwacji minus czas pierwszej obserwacji). Jeśli jest tylko jedna obserwacja, jej wartość przyjmuje się jako średnią ważoną w czasie.
• Pole pod krzywą (AUC)
  Pole pod krzywą można obliczyć na 3 różne sposoby, w zależności od wartości przyjętej jako poziom odniesienia: 0, pierwsza obserwacja lub minimum (gdy poziomem odniesienia jest pierwsza obserwacja, pole pod krzywą może być liczbą ujemną).
  Aby obliczyć AUC, MedCalc wymaga, aby dla wszystkich przypadków pierwsza i ostatnia obserwacja przypadały w tym samym czasie. Jeśli tak nie jest, jako miarę sumaryczną można zamiast tego użyć średniej ważonej w czasie.
• % czasu powyżej, powyżej lub równo, poniżej albo poniżej lub równo wartości progowej.

Opcje

• Wyrównaj czas do lewej: po wybraniu tej opcji MedCalc wyrównuje czasy do lewej, odejmując pierwszą wartość czasu danego przypadku od wszystkich pozostałych wartości czasu tego przypadku. W ten sposób czas początkowy każdego przypadku wynosi 0.

Analiza statystyczna

• Automatycznie: pozwól MedCalc zdecydować, jak analizować dane. Jeśli wybrano tę opcję, MedCalc analizuje statystyki sumaryczne w poszczególnych grupach i wykonuje test rozkładu normalnego (test rozkładu normalnego wykonuje się na całej próbie po przekształceniu wartości w obrębie grup w wyniki z). Jeśli dane mają rozkład normalny, program wykonuje test parametryczny. Jeśli dane nie mają rozkładu normalnego, program próbuje zastosować przekształcenie logarytmiczne. Jeśli po przekształceniu logarytmicznym dane mają rozkład normalny, test statystyczny wykonuje się na danych przekształconych logarytmicznie; w przeciwnym razie stosuje się test nieparametryczny na danych nieprzekształconych.
• Test parametryczny: zakłada, że miara sumaryczna ma rozkład normalny, i stosuje test parametryczny
• Test parametryczny po przekształceniu logarytmicznym: wykonuje przekształcenie logarytmiczne miary sumarycznej, a następnie test parametryczny.
• Test nieparametryczny: stosuje test nieparametryczny.

Jako test parametryczny MedCalc stosuje test t, gdy są 2 grupy, lub jednoczynnikową analizę wariancji (ANOVA), gdy są więcej niż 2 grupy.

Jako test nieparametryczny MedCalc stosuje test Manna-Whitneya, gdy są 2 grupy, lub test Kruskala-Wallisa, gdy są więcej niż 2 grupy.

Test rozkładu normalnego: opcja wyboru testu rozkładu normalnego jest dostępna tylko wtedy, gdy wybrano analizę statystyczną „Automatycznie”.

Wyniki

Okno wyników zawiera statystyki (liczebność próby, średnią, SD itp.) wybranej miary sumarycznej w poszczególnych podgrupach. Następnie wykonywany jest test statystyczny weryfikujący hipotezę, że między podgrupami nie ma różnic. Jeśli uzyskana wartość P jest mniejsza od 0,05, wnioskuje się, że miara sumaryczna różni się istotnie między poszczególnymi podgrupami.

Pomiary seryjne

Zmienna Y (dane)	Value
Zmienna X (czas)	Time
Zmienna dla przypadków	Case
Zmienna dla grup	Group

Interesująca Cię miara sumaryczna	Pole pod krzywą (poziom odniesienia = 0)

Test Shapiro-Wilka dla rozkładu normalnego	W=0.9364 akceptuj normalność (P=0.3747)

Grupa	n	Średnia	95% CI	SD	Mediana	95% CI
MALABSORPTION	9	459.733	343.453 do 576.014	151.275	505.875	299.276 do 611.196
NORMAL	5	774.015	300.218 do 1247.812	381.582	599.850

Test t

Różnica	314.2817
95% CI różnicy	7.3385 do 621.2248
Statystyka testu t	2.231
Stopnie swobody (DF)	12
Dwustronne prawdopodobieństwo	P = 0.0455

Wartości przypadku [Pokaż]

Wartości przypadku [Ukryj]

Grupa	Nr identyfikacyjny przypadku	Przedział czasowy	Pierwszy	Ostatni	Minimum	Maksimum	Pole pod krzywą (poziom odniesienia = 0)
MALABSORPTION	1	360	0.08	0.32	0.08	13.15	667.4250
MALABSORPTION	2	360	0.08	0.28	0.08	6.37	569.6250
NORMAL	10	360	0.08	0.29	0.08	16.02	919.8750
NORMAL	11	360	0.08	0.28	0.08	6.72	599.8500
MALABSORPTION	3	360	0.08	0.11	0.08	3.47	306.0000
MALABSORPTION	4	360	0.08	0.12	0.08	3.3	298.2000
MALABSORPTION	5	360	0.08	0.42	0.08	8.27	617.8500
MALABSORPTION	6	360	0.08	0.08	0.08	4.92	256.2750
MALABSORPTION	7	360	0.08	0.18	0.08	9.29	527.4750
MALABSORPTION	8	360	0.08	0.2	0.08	2.54	388.8750
MALABSORPTION	9	360	0.08	0.08	0.08	6.28	505.8750
NORMAL	12	360	0.08	0.08	0.08	9.98	499.5000
NORMAL	13	360	0.08	0.25	0.08	7.27	472.8750
NORMAL	14	360	0.08	0.37	0.08	17.61	1377.9750

Wykres

Wykres pomiarów seryjnych przedstawia kolejno dane seryjne każdego przypadku.

Gdy przypadków jest wiele, warto utworzyć osobne wykresy dla każdej podgrupy. Aby utworzyć wykres pomiarów seryjnych dla wszystkich przypadków z grupy „normal”, wprowadź odpowiedni filtr w polu Filtr.

co daje następujący wykres:

Dla grupy „Malabsorption” wybierz analogiczny filtr dla tej grupy.

co daje następujący wykres:

Piśmiennictwo

• Bland M (2000) An introduction to medical statistics, 3^rd ed. Oxford: Oxford University Press.
• Mathews JNS, Altman DG, Campbell MJ, Royston P (1990) Analysis of serial measurements in medical research. British Medical Journal 300:230-235. PDF

Zobacz także

• Formatuj wykres
• Legenda wykresu
• Dodawanie obiektów graficznych
• Linie odniesienia

Linki zewnętrzne

• Analysis of serial data: fragment książki „An Introduction to Medical Statistics” Martina Blanda (w języku angielskim).