İstatistik terimleri sözlüğü

İngilizce terimler parantez içinde verilmiştir.

A B C Ç D E F G H İ J K L M N O Ö P Q R S T U Ü V W X Y Z

^A/_Z

%80 merkezi aralık (80% central range): 10. ve 90. persentiller arasındaki aralık (değerlerin %80'i bu aralıkta yer alır).
%90 merkezi aralık (90% central range): 5. ve 95. persentiller arasındaki aralık (değerlerin %90'ı bu aralıkta yer alır).
%95 güven aralığı (95% confidence interval): Popülasyon (gerçek) değerini zamanın %95'inde içeren değer aralığı.
%95 güven aralığı (regresyon) (95% confidence interval (regression)): Regresyon doğrusu için %95 güven aralığını gösteren eğriler. Bu aralık, gerçek regresyon doğrusunu %95 olasılıkla içerir.
%95 merkezi aralık (95% central range): 2,5. ve 97,5. persentiller arasındaki aralık (değerlerin %95'i bu aralıkta yer alır).
%95 öngörü aralığı (regresyon) (95% prediction interval (regression)): Regresyon eğrisi için %95 öngörü aralığını gösteren eğriler. Bağımsız değişkenin verilen herhangi bir değeri için bu aralık, bağımlı değişkenin değerlerinin %95 olasılıkla yer aldığı aralığı gösterir.
25. persentil (25^th percentile): Gözlenen vakaların yüzde 25'inin altında, yüzde 75'inin üstünde kaldığı değer.
50. persentil (50^th percentile): Bir değişkenin gözlenen değerlerinin yarısının altında, yarısının üstünde kaldığı değer (= medyan).
75. persentil (75^th percentile): Bir değişkenin gözlenen değerlerinin yüzde 75'inin altında, yüzde 25'inin üstünde kaldığı değer.

Açıklanamayan varyasyon (regresyon) (Unexplained variation (regression)): Gözlenen değerler ile tahmin edilen veya öngörülen değerler arasındaki farkların karelerinin toplamı.
Açıklanan varyasyon (regresyon) (Explained variation (regression)): Bağımlı değişkende gözlenen toplam değişkenliğin regresyon tarafından açıklanan miktarı.
Açıklayıcı değişken (Explanatory variable): Bkz. Bağımsız değişken.
Adımsal seçim (Stepwise selection): Regresyonda ileri seçim ile geri elemenin bir birleşimi.
Alternatif hipotez (H1) (Alternative hypothesis (H1)): Sıfır hipoteziyle çelişen ve bir etkinin ya da farkın varlığını belirten önerme.
ANCOVA (Kovaryans analizi) (ANCOVA (Analysis of covariance)): Bir sürekli (nicel) sonuç değişkeni ve bir veya daha fazla faktör değişkeni (nitel) içeren genel doğrusal model.
Anket (Survey): Bilgi toplamak için insanlara sorular sormayı içeren bir veri toplama yöntemi.
Anlamlılık düzeyi (Significance level): Anlamlılık düzeyi (alfa), H0'ın reddedilip reddedilmeyeceğine karar vermek için kullanılan eşiği belirler.
ANOVA varsayımları (ANOVA Assumptions): ANOVA sonuçlarının geçerli olması için karşılanması gereken varsayımlar: bağımsızlık, normallik ve varyansların homojenliği.
ANOVA (Varyans analizi) (ANOVA (Analysis of variance)): ANOVA, birden çok grubun ortalamalarını karşılaştırarak en az bir grup ortalamasının diğerlerinden anlamlı olarak farklı olup olmadığını belirlemek için kullanılır.
Aralık (Range): Bir veri kümesindeki en küçük ve en büyük değerler veya en büyük ile en küçük değer arasındaki fark.
Artıklar (Residuals): Gözlenen ve öngörülen değerler arasındaki farklar. Artıklar, bir regresyon modeli uydurulduktan sonra açıklanamayan (artık) varyasyonu temsil eder. Artık, değişkenin gözlenen değeri ile regresyon modelinin öngördüğü değer arasındaki farktır.
Artık standart sapması (Residual standard deviation): Regresyon analizinde artıkların standart sapması.
Aşırı aykırı değer (Far out value): Aşırı aykırı değer, alt çeyrekten çeyrekler arası aralığın 3 katı çıkarılarak bulunan değerden küçük veya üst çeyreğe çeyrekler arası aralığın 3 katı eklenerek bulunan değerden büyük olan değer olarak tanımlanır (dış sınırlar) (ayrıca bkz. Kutu-bıyık grafiği).
Aşırı uyum (Overfitting): Bir modelin altta yatan örüntü yerine gürültüyü yakalaması durumunda ortaya çıkan bir modelleme hatası. Ayrıca bkz. Yetersiz uyum.
Aykırı değer (Outlier): Örneklemdeki verilerin genel örüntüsüne uymadığı için olağandışı ve muhtemelen hatalı kabul edilen gözlem.

Bağıl frekans (Relative frequency): Bağıl frekans, bir değişkenin belirli bir değerinin gözlenme sayısını o değişkenin toplam değer sayısına göre ifade eder.
Bağıl hata (Relative error): Mutlak hatanın gerçek değere bölümü.
Bağıl risk (Relative risk): İki gruptaki olumlu sonuca sahip vaka oranlarının oranı. Bağıl risk, bir olayın maruz kalan gruptaki gerçekleşme olasılığını maruz kalmayan gruptaki gerçekleşme olasılığıyla karşılaştırır. Ayrıca bkz. Odds oranı.
Bağıl standart sapma (RSD) (Relative standard deviation (RSD)): Standart sapmanın ortalamaya bölümüdür. Uygun olduğunda bu sayı 100 ile çarpılarak yüzde olarak ifade edilebilir; böylece varyasyon katsayısı elde edilir.
Bağımlı değişken (Dependent variable): Regresyonda, değerlerinin diğer değişken(ler)deki (bağımsız veya açıklayıcı değişkenler) değişimlerle açıklanması beklenen değişken. Genellikle $y$ ile gösterilir. Ayrıca bkz. Bağımsız değişken.
Bağımsız değişken (Independent variable): Regresyonda bağımsız değişkenler, bağımlı değişkeni açıklaması beklenen değişkenlerdir. Genellikle $x$ veya $x_i$ ile gösterilir.
Basıklık (Kurtosis): Basıklık, değişken dağılımındaki kuyruk ağırlığının derecesini gösteren bir ölçüdür.
Basit doğrusal regresyon (Simple linear regression): Bkz. doğrusal regresyon.
Bayesçi çıkarım (Bayesian inference): Daha fazla kanıt veya bilgi elde edildikçe bir hipotezin olasılığını güncellemek için Bayes teoreminin kullanıldığı bir istatistiksel çıkarım yöntemi.
Belirlilik katsayısı (Coefficient of determination): Regresyon analizinde belirlilik katsayısı, bir değişkendeki varyansın diğer değişkendeki varyansla ilişkilendirilebilen oranını gösterir. 0 ile 1 arasında değer alabilir.
Beta katsayısı (Beta Coefficient): Regresyon analizinde bir bağımsız değişkenin bir bağımlı değişken üzerindeki etkisinin ölçüsü.
Binom dağılımı (Binomial distribution): Her birinin başarı olasılığı aynı olan, sabit sayıda bağımsız denemedeki başarı sayısını gösteren kesikli olasılık dağılımı.
Birikimli frekans (Cumulative frequency): Belirli bir değere kadar olan tüm değerlerin frekanslarının toplamı.
Birikimli frekans dağılımı grafiği (Cumulative frequency distribution graph): Özelliğin her değeri için, o değere eşit veya ondan küçük olan öğelerin yüzdesinin çizildiği grafik. Noktalar daha sonra düz çizgilerle birleştirilir.
Bland-Altman grafiği (Bland & Altman plot): İki ölçüm tekniği arasındaki uyumu değerlendirmek için kullanılan grafiksel yöntem.
Bootstrap yeniden örnekleme (Bootstrap resampling): İstatistikleri tahmin etmek için verilerden iadeli olarak tekrar tekrar örneklem çekmeye dayanan bir yeniden örnekleme yöntemi. Ayrıca bkz. Jackknife yeniden örnekleme, Monte Carlo simülasyonu.
Boylamsal çalışma (Longitudinal study): Aynı denekleri uzun bir süre boyunca gözlemleyen çalışma. Ayrıca bkz. Kontrollü çalışma, Kesitsel çalışma.
Budanmış ortalama (Trimmed mean): Budanmış ortalama, örneklemin her iki ucundan belirli bir yüzdedeki uç değerler çıkarıldıktan sonra ortalamayı hesaplayan istatistiksel bir ölçüdür.

Cochran Q testi (Cochran’s Q test): İlişkili gruplar arasında oranların farklı olup olmadığını test eder.
Cochran-Mantel-Haenszel testi (Cochran-Mantel-Haenszel test): Cochran-Mantel-Haenszel testi, bir karıştırıcı faktörü hesaba katarak bir odds oranı hesaplar.
Cohen d (Cohen's d): İki grup ortalaması arasındaki farkı standart sapma cinsinden ifade eden bir etki büyüklüğü ölçüsü.
Cox regresyonu (Cox regression): Cox regresyonu (veya Cox orantılı tehlikeler regresyonu), birden çok risk faktörünün sağkalım üzerindeki etkisini veya genel olarak belirli bir olayın gerçekleşmesi için geçen süre üzerindeki etkisini analiz eden istatistiksel bir yöntemdir.
Cronbach alfa (Cronbach's alpha): İç tutarlılık güvenirliğinin bir ölçüsü. Bir ölçek veya anketteki tüm maddeler arasındaki ortalama korelasyonu hesaplar.

Çapraz doğrulama (Cross-validation): Bir modelin daha önce görmediği veriler üzerindeki başarımını tahmin etmek için kullanılan istatistiksel yöntem.
Çapraz tablolama (Crosstabulation): Değişkenlerin dağılımlarını matris biçiminde göstererek birden çok değişken arasındaki ilişkiyi nicel olarak analiz etme yöntemi.
Çarpıklık (Skewness): Çarpıklık, değişken dağılımındaki simetri derecesini gösteren bir ölçüdür.
Çarpık dağılım (Skewed distribution): Simetrik olmayan dağılım.
Çentikli kutu-bıyık grafiği (Notched box-and-whisker plot): Medyanlar için aralıkları gösteren çentikler içeren ve medyanların %95 güven düzeyinde ikili karşılaştırılmasına olanak tanıyan bir kutu-bıyık grafiği. İki medyanın çentikleri örtüşmüyorsa, medyanlar yaklaşık %95 güven düzeyinde -kabaca- anlamlı olarak farklıdır.
Çeyrekler (Quartiles): Çeyrekler, sıralanmış bir veri kümesini dört eşit parçaya böler. 25., 50. ve 75. persentillere karşılık gelirler.
Çeyrekler arası aralık (IQR) (Interquartile range (IQR)): Birinci (Q1) ve üçüncü (Q3) çeyrek arasındaki fark olarak hesaplanan bir istatistiksel yayılım ölçüsü.
Çıkarımsal istatistik (Inferential statistics): Bir popülasyondan alınan bir örneklemi inceleyerek o popülasyon hakkında genellemeler yapma yöntemleri.
Çoklu regresyon (Multiple regression): Çoklu regresyon, bir bağımlı değişken ile birden çok bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi değerlendirir.
$$ y = b_0 + b_1 x_1 + b_2 x_2 + b_3 x_3 +\ …\ + b_k x_k $$
Çok değişkenli analiz (Multivariate analysis): İlişkileri anlamak amacıyla birden çok değişken içeren verileri analiz etmek için kullanılan istatistiksel yöntem.
Çubuk grafik (Bar chart): Kategorik verileri, her kategorinin frekansını veya değerini gösteren dikdörtgen çubuklarla sunan grafik.

Değişken (Variable): Değişen bir nicelik.
Deneysel çalışma (Experimental study): Deneysel çalışma, ilgilenilen değişken üzerindeki etkileri hakkında bilgi edinmek için incelenen faktörlerin kontrol altında tutulduğu çalışmadır.
Dış değer (Outside value): Dış değer, alt çeyrekten çeyrekler arası aralığın 1,5 katı çıkarılarak bulunan değerden küçük veya üst çeyreğe çeyrekler arası aralığın 1,5 katı eklenerek bulunan değerden büyük olan değer olarak tanımlanır (iç sınırlar) (ayrıca bkz. Kutu-bıyık grafiği).
Doğrusal interpolasyon (Linear interpolation): Doğrusal interpolasyon, bir doğru üzerindeki bilinen iki değer arasındaki bilinmeyen bir değeri tahmin etme yöntemidir. Bilinen iki nokta $(x_1,y_1)$ ve $(x_2,y_2)$ verildiğinde, bunlar arasındaki $x$ noktasında interpolasyonla bulunan $y$ değeri şudur:
$$ y = y_1 + \frac{(x - x_1)(y_2 - y_1)}{x_2 - x_1} $$
Doğrusal regresyon (Linear regression): İki değişken arasındaki ilişkiyi doğrusal bir denklem uydurarak modelleyen bir regresyon analizi yöntemi.
Duyarlılık (Sensitivity): Hastalık varken test sonucunun pozitif çıkma olasılığı (gerçek pozitif oranı). Ayrıca bkz. Özgüllük.
Düzeltilmiş R (R-adjusted): Regresyon modelindeki bağımsız değişken sayısına göre düzeltilmiş (çoklu) belirlilik katsayısı. Modele, model uyumuna anlamlı katkı sağlamayan değişkenler eklenirse düzeltilmiş R azalabilir.

Eğim (Slope): Bir grafikteki bir doğrunun eğiklik veya diklik derecesini gösteren sayı.
Ekstrapolasyon (Extrapolate): Ekstrapolasyon, bilinen verilerin ötesindeki değerleri tahmin etmenin bir yoludur. Gerçekte ölçülmemiş diğer olası veri noktalarını belirlemek için örüntüler ve grafikler kullanılabilir. Ayrıca bkz. İnterpolasyon.
En çok olabilirlik kestirimi (MLE) (Maximum Likelihood Estimate (MLE)): Bir parametrenin en çok olabilirlik kestirimi, verilerin gözlenme şansının en büyük olduğu olası parametre değeridir.
En küçük kareler (Least squares): Regresyon analizinde ortaya çıkanlar gibi istatistiksel modellerdeki parametreleri tahmin etmek için kullanılır. Parametre tahminleri, gözlenen değerler ile model altında öngörülen değerler arasındaki farkların karelerinin toplamı en aza indirilerek elde edilir.
Eşleştirilmiş t-testi (Paired t-test): İlişkili iki örneklemin ortalamalarını karşılaştırır (ör. tedavi öncesi ve sonrası).
Etki büyüklüğü (Effect size): Bir olgunun büyüklüğünün veya bir ilişkinin gücünün nicel ölçüsü.

Faktör (Factor): Vaka gruplarını tanımlayan bir bağımsız değişken.
Faktör analizi (Factor analysis): Verileri daha küçük bir özet değişken kümesine indirgemek ve altta yatan ilişkileri belirlemek için kullanılan teknik.
Fisher kesin testi (Fisher's exact test): Özellikle örneklem büyüklükleri küçük olduğunda kontenjans tablolarını analiz etmek için kullanılan istatistiksel anlamlılık testi.
Frekans grafiği (Frequency chart): Bir frekans tablosunun grafiksel gösterimi.
Frekans tablosu (Frequency table): Farklı kategorilere veya aynı anda iki ya da daha fazla farklı kategoriye ait vakaların sayısını gösteren tablo; ör. hem cinsiyete hem yaş grubuna ya da tedaviye ve sonuç kategorilerine göre çapraz sınıflandırılmış hastalar.
Friedman testi (Friedman test): Tekrarlı ölçümler ANOVA'sının parametrik olmayan alternatifi.
F testi (F-test): İki popülasyonun varyanslarını karşılaştırmak veya bir regresyon modelinin genel anlamlılığını değerlendirmek için kullanılan istatistiksel test.

Gauss dağılımı (Gaussian Distribution): Normal dağılımın diğer adı.
Geometrik ortalama (Geometric mean): Geometrik ortalama, n gözlemin çarpımının n. dereceden köküdür.
$$\left ( \prod_{i=1}^n{x_i} \right ) ^\tfrac1n = \sqrt[n]{x_1 x_2 \cdots x_n} = \exp\left[\frac1n\sum_{i=1}^n\ln x_i\right] $$
Ayrıca bkz. Ortalama, Harmonik ortalama.
Geri eleme (Backward elimination): Tüm öngörücülerle başlayıp en az anlamlı olanları yinelemeli olarak çıkaran adımsal bir regresyon tekniği. Ayrıca bkz. İleri seçim, Adımsal seçim.
Gözlemsel çalışma (Observational study): Gözlemsel çalışma, araştırmacının hiçbir değişkene müdahale etmeden davranışları veya sonuçları gözlemleyip kaydettiği çalışmadır.
Güven aralığı (GA) (Confidence Interval (CI)): Popülasyon parametresini belirli bir güven düzeyiyle (ör. %95) içermesi muhtemel olan değer aralığı.

Harmonik ortalama (Harmonic mean): Harmonik ortalama, verilen değerlerin terslerinin ortalamasının tersi olarak tanımlanır.
$$\frac{n}{\frac1{x_1} + \frac1{x_2} + \cdots + \frac1{x_n}} = \frac{n}{\sum\limits_{i=1}^n \frac1{x_i}} $$
Ayrıca bkz. Ortalama, Geometrik ortalama.
Hata terimi (Error term): Bağımlı değişkendeki varyasyonun bağımsız değişken(ler) tarafından açıklanamayan miktarını gösteren değişken.
Hız (Rate): Bir şeyin miktarının başka bir şeye göre ölçüsü. Hız, farklı birimlerle ölçülen iki farklı niceliği karşılaştırır. Ayrıca bkz. Oran.
Hipotez (Hypothesis): Bir olgu için önerilen ve genellikle bir istatistiksel test bağlamında formüle edilen açıklama.
Hipotez testi (Hypothesis testing): Hipotez testi, bir popülasyon parametresine ilişkin bir varsayımı örneklem verilerine dayanarak test etme yöntemidir.
Histogram: Sayısal bir değişkenin dağılımının grafiksel gösterimi. Yatay eksendeki her aralığa düşen gözlem sayısı, o aralığın üzerine çizilen çubuğun yüksekliğiyle gösterilir. (Not: aralıklar eşit uzunlukta değilse, gözlem sayısı çubuğun alanıyla gösterilir.)
Huni grafiği (Funnel plot): Meta-analizde yanlılığı saptamak için kullanılan grafiksel araç.
H testi (H-test): Bkz. Kruskal-Wallis testi.

İkili (dikotom) değişken (Dichotomous variable): Yalnızca 2 değer alabilen değişken.
İkinci dereceden (kuadratik) regresyon (Quadratic regression): İkinci dereceden regresyon, veriler parabolik (U biçimli veya ters U biçimli) bir örüntü gösterdiğinde bir bağımlı değişken ile bir bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi modellemek için kullanılan bir polinom regresyonu türüdür. Doğrusal olmayan bir regresyon tekniğidir, ancak katsayılar açısından doğrusal olduğu için yine de doğrusal bir model sayılır.
$$y = a x^2 + b x + c $$
İki modlu dağılım (Bimodal distribution): İki farklı modu veya tepesi olan dağılım.
İki yönlü varyans analizi (Two-way analysis of variance): İki nitel faktörün bir bağımlı değişken üzerindeki etkisini analiz etme yöntemi.
İleri seçim (Forward selection): Hiç öngörücü olmadan başlayıp istatistiksel olarak en anlamlı olanları yinelemeli olarak ekleyen adımsal bir regresyon tekniği. Ayrıca bkz. Geri eleme, Adımsal seçim.
İnterpolasyon (Interpolate): İnterpolasyon, verileri tahmin etmenin bir yoludur. İnterpolasyon yapıldığında, bilinen iki gözlem veya ölçüm arasındaki veriler tahmin edilir. Ayrıca bkz. Ekstrapolasyon.
İstatistik (Statistics): İstatistik, verileri toplamak, analiz etmek, yorumlamak, sunmak ve düzenlemek için matematiksel kuram ve yöntemleri kullanan bilim dalıdır. Karar vermek ve örneklem verilerine dayanarak popülasyonlar hakkında çıkarım yapmak için bir çerçeve sağlar.
İstatistiksel anlamlılık (Statistical significance): Bir sonuç, sıfır hipotezi doğru olsaydı yalnızca şans eseri ortaya çıkması olası olmayacaksa, yani P değeri seçilen anlamlılık düzeyinin (genellikle 0,05) altındaysa istatistiksel olarak anlamlıdır.
İstatistiksel kalite kontrolü (SQC) (Statistical quality control (SQC)): Bir sürecin tam potansiyeliyle çalışmasını sağlamak amacıyla süreci izlemek ve kontrol etmek için kullanılan teknikler ve araçlar bütünü.

Jackknife yeniden örnekleme (Jackknife resampling): Bir istatistiksel kestiricinin yanlılığını ve varyansını tahmin etmek için kullanılan bir yeniden örnekleme tekniği. Ayrıca bkz. Bootstrap yeniden örnekleme.
Jitter uygulama (jittering) (Jittering): Saçılım grafiklerinde üst üste binmeyi azaltmak için veri noktalarına rastgele gürültü ekleyen bir veri görselleştirme tekniği.
Jonckheere-Terpstra testi (Jonckheere-Terpstra Test): Sıralı (ordinal) verilerdeki eğilimler için parametrik olmayan bir istatistiksel test.

Kaplan-Meier eğrisi (Kaplan-Meier curve): Sağkalım olasılığını zaman içinde tahmin eden ve sansürlü verileri hesaba katan basamaklı grafik.
Kappa: Şans eseri uyum için düzeltme yapıldıktan sonra iki (tanısal) sınıflandırma sistemi arasındaki uyumun ölçüsü.
Karıştırıcı değişken (Confounding variable): Hem bağımlı hem de bağımsız değişkeni etkileyerek yanıltıcı bir ilişkiye yol açan değişken.
Keman grafiği (Violin plot): Keman grafiği, bir veya daha fazla grup için sayısal verilerin dağılımlarını yoğunluk eğrileriyle gösterir. Her eğrinin genişliği, her bölgedeki veri noktalarının yaklaşık frekansına karşılık gelir.
Kendall tau (Kendall’s tau): Ölçülen iki nicelik arasındaki sıralı ilişkiyi ölçen bir istatistik.
Kesikli değişken (Discrete variable): Sonlu veya sayılabilir sonsuz sayıda değer alabilen bir rastgele değişken türü.
Kesitsel çalışma (Cross-sectional study): Kesitsel çalışma, verilerin tek bir zaman noktasında birçok farklı bireyden toplandığı bir araştırma tasarımıdır. Kesitsel araştırmada değişkenler, onları etkilemeden gözlemlenir. Ayrıca bkz. Kontrollü çalışma, Boylamsal çalışma.
Kısıtlı ortalama sağkalım süresi (Restricted mean survival time): Kısıtlı ortalama sağkalım süresi (RMST), belirli bir zaman noktasına kadar sağkalım eğrisi altındaki alan olarak tanımlanır. Ayrıca bkz. Ortalama sağkalım süresi.
Kısmi korelasyon (Partial correlation): Üçüncü bir değişkenin etkisini kontrol ederek iki değişken arasındaki ilişkiyi inceler.
Ki-kare testi (Chi-Squared test): Kategorik değişkenler arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemek için kullanılan istatistiksel test.
Kohort çalışması (Cohort study): Belirli maruziyetlerin sonuçları nasıl etkilediğini belirlemek için bir grup insanı zaman içinde izleyen bir gözlemsel çalışma türü.
Kolmogorov-Smirnov testi (Kolmogorov-Smirnov test): Bir örneklem dağılımını bir referans dağılımla (ör. normal dağılım) karşılaştırır veya iki dağılımı karşılaştırır.
Kontenjans katsayısı (Coefficient of contingency): Ki-kareye dayanan bir ilişki ölçüsü. Bu katsayı her zaman 0 ile 1 arasındadır, ancak genellikle 1 değerine ulaşması mümkün değildir. Alabileceği en büyük değer, tablodaki satır ve sütun sayısına bağlıdır.
Kontrollü çalışma (Controlled study): Bir tedavinin etkisini, tedavi alan denekleri tedavi almayan bir kontrol grubuyla karşılaştırarak değerlendiren çalışma. Ayrıca bkz. Kesitsel çalışma, Boylamsal çalışma.
Kontrol grafiği (Control chart): Kontrol grafiği, kalite kontrolde süreç performansını zaman içinde izlemek ve analiz etmek için kullanılan istatistiksel bir araçtır.
Kontrol grubu (Control group): Bir kontrollü çalışmada tedaviyi almayan denekler.
Korelasyon (Correlation): İki değişken x ve y arasındaki korelasyon, bu değişkenlerin ne kadar yakından ilişkili olduğunun veya ne ölçüde doğrusal olarak ilişkili olduğunun ölçüsüdür. Korelasyon, bir rastgele değişkendeki değişimin diğer rastgele değişkendeki değişimle ne ölçüde örtüşme eğiliminde olduğunu ölçer.
Korelasyon katsayısı (Correlation coefficient): İki değişken arasındaki ilişkinin gücünü ve yönünü gösteren ölçü.
Korelasyon katsayısı için %95 GA (95% CI for the correlation coefficient): “Gerçek” korelasyon katsayısını %95 güvenle içeren değer aralığı.
Koşullu olasılık (Conditional probability): Koşullu olasılık, başka bir olayın gerçekleşmiş olduğu bilindiğinde bir olayın gerçekleşme olasılığıdır.
Kovaryans (Covariance): İki rastgele değişkenin birlikte değişkenliğinin ölçüsü.
Kruskal-Wallis testi (Kruskal-Wallis test): Üç veya daha fazla grubu karşılaştırmak için ANOVA'nın parametrik olmayan alternatifi. Mann-Whitney U testinin bir genişletmesi.
Kutu grafiği (Box plot): Bkz. Kutu-bıyık grafiği.
Kutu-bıyık grafiği (Box-and-whisker plot): Bir değişkenin grafiksel istatistiksel özeti: medyan, çeyrekler, aralık ve varsa uç değerler (aykırı değerler). Ayrıca bkz. Çentikli kutu-bıyık grafiği.
Küme örneklemesi (Cluster sampling): Analiz için bireyler yerine kümeler veya gruplar rastgele seçilir.

Levene testi (Levene’s test): Birden çok grubun varyanslarının eşitliğini test eder.
Logaritmik dönüşüm (Logarithmic transformation): Logaritmik dönüşüm, varyansı kararlı hâle getirmek ve dağılımı normal dağılıma yaklaştırmak için bir veri kümesindeki her veri noktasına logaritma uygulayan istatistiksel bir tekniktir.
Logit fonksiyonu (Logit function): Logit fonksiyonu, sigmoid (lojistik) fonksiyonun tersidir ve lojistik regresyonda ve diğer istatistiksel modellerde kullanılır. $p$ olasılıklarını $-\infty$ ile $+\infty$ arasındaki bir aralığa dönüştürür; bu da onu ikili sonuçları modellemek için yararlı kılar.
$$ \operatorname{logit}(p)= \ln\left( \frac{p}{1-p} \right) $$
Logrank testi (Logrank test): Logrank testi (log-rank testi), iki örneklemin sağkalım dağılımlarını karşılaştırmak için kullanılan bir hipotez testidir.
Lojistik regresyon (Logistic regression): İkili bir bağımlı değişken ile bir veya daha fazla bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi modellemek için kullanılan bir regresyon analizi yöntemi. Lojistik regresyon analizi, ilgilenilen özelliğin bulunma olasılığının logit dönüşümünü öngörmek için bir formülün katsayılarını üretir.
$$ logit(p) = b_0 + b_1 x_1 + b_2 x_2 + b_3 x_3 + … + b_n x_n $$

Maksimum (Maximum): Bir değişkenin aldığı en büyük değer.
Mann-Whitney U testi (Mann-Whitney U test): İki bağımsız grubu karşılaştırmak için t-testinin parametrik olmayan alternatifi.
McNemar testi (McNemar test): Eşleştirilmiş kategorik verileri karşılaştırır (ör. ikili sonuçlu öncesi/sonrası tasarımlar).
Medyan (Median): Medyan, sıralanmış bir veri kümesindeki ortadaki değerdir. Gözlem sayısı çiftse, ortadaki iki değerin ortalamasıdır. Medyan, 50. persentile eşittir.
Medyan için %95 GA (95% CI for the median): Popülasyon medyanını %95 olasılıkla içeren değer aralığı.
Medyan sağkalım süresi (Median survival time): Medyan sağkalım, sağkalım olasılığının 0,5'e (%50) veya altına düştüğü en kısa süredir.
Merkezi eğilim ölçüleri (Measures of central tendency): Merkezi eğilim ölçüleri, bir veri kümesini tek bir değerle özetlemeye yardımcı olur. Örnekler: Ortalama, Medyan.
Merkezi limit teoremi (Central Limit Theorem): Popülasyonun dağılımından bağımsız olarak, örneklem büyüklüğü arttıkça örneklem ortalamalarının dağılımının normal dağılıma yaklaştığını belirten istatistiksel teorem.
Meta-analiz (Meta-analysis): Genel eğilimleri belirlemek için birden çok çalışmanın sonuçlarını birleştiren istatistiksel yöntem.
Minimum: Bir değişkenin aldığı en küçük değer.
Mod (Mode): Mod, bir veri kümesinde en sık görülen değerdir. Bir veri kümesinin bir modu, birden çok modu olabilir veya hiç modu olmayabilir.
Monte Carlo simülasyonu (Monte Carlo simulation): Sayısal sonuçlar elde etmek için rastgelelikten yararlanan, genellikle risk ve belirsizliği değerlendirmede kullanılan bir hesaplama tekniği. Ayrıca bkz. Bootstrap yeniden örnekleme.
Mutlak değer (Absolute value): Bir sayının cebirsel işareti dikkate alınmadan alınan değeri.
Mutlak fark (Absolute difference): İki değer arasındaki, işareti dikkate alınmadan hesaplanan fark.
Mutlak hata (Absolute error): Bir x gözleminin mutlak hatası, x'in “gerçek” değerinden mutlak sapmasıdır. Ayrıca bkz. Bağıl hata.

N: Bir örneklemdeki vaka sayısı.
Nedensel çıkarım (Causal inference): Bir olayın gerçekleşme koşullarına dayanarak nedensel bir bağlantı hakkında sonuç çıkarma süreci.
Negatif olabilirlik oranı (Negative likelihood ratio): Hastalık varken negatif test sonucu olasılığının, hastalık yokken negatif test sonucu olasılığına oranı. Ayrıca bkz. Pozitif olabilirlik oranı.
Negatif öngörü değeri (Negative predictive value): Test negatif olduğunda hastalığın bulunmama olasılığı. Ayrıca bkz. Pozitif öngörü değeri.
Nicel veriler (Quantitative data): Nicel veriler değerlerin veya sayımların ölçüleridir ve sayılarla ifade edilir. Ayrıca bkz. Nitel veriler.
Nitel veriler (Qualitative data): Nitel veriler “tür” ölçüleridir ve bir ad, simge veya sayıyla gösterilebilir. Ayrıca bkz. Nicel veriler.
Nominal veriler (Nominal data): Alfanümerik olarak kodlanan ancak belirgin bir sırası olmayan gözlemler; ör. kan grubu, erkek/kadın. Ayrıca bkz. Sıralı veriler.
Normallik testi (Normality test): Bir veri kümesinin normal dağılıp dağılmadığını değerlendiren istatistiksel test.
Normal aralık (Normal range): Bkz. Referans aralığı.
Normal dağılım (Normal distribution): Ortalaması $\mu$ ve standart sapması $\sigma $ ile tanımlanan, çan biçimli bir eğriyle karakterize edilen simetrik olasılık dağılımı. Normal dağılım şu formülle verilir:
$$ f(x) = \frac{1}{\sqrt{2\pi\sigma^2} } e^{-\frac{(x-\mu)^2}{2\sigma^2}} $$
Normal olasılık grafiği (Normal plot): Normal olasılık grafiği, örneklem verilerinin dağılımının normalliğini değerlendirmek için kullanılan grafiksel bir araçtır. Normal olasılık grafiğinde beklenen z-skorları, gözlenen verilere karşı çizilir. Normal dağılımdan alınan rastgele bir örneklem, yaklaşık olarak düz bir çizgi oluşturur.

Odds: Bir olayın gerçekleşme olasılığını ifade etmenin bir yolu. Bir olayın lehine m:n odds, olayın gerçekleşmediği her n kez için m kez gerçekleşmesini beklediğimiz anlamına gelir.
Odds oranı (Odds ratio): İki gruptaki sonuç odds değerlerinin oranı. Odds oranı, bir olayın bir gruptaki odds değerini başka bir gruptaki odds değeriyle karşılaştırır. Ayrıca bkz. Bağıl risk.
Olabilirlik fonksiyonu (Likelihood function): Bir istatistiksel modelin, modelin gözlenen verileri ne kadar iyi açıkladığını ölçen ve parametrelerine bağlı olan fonksiyonu.
Olasılık (Probability): Bir olayın olasılığı, olayı içeren sonuçların sayısının olası tüm sonuçların sayısına oranıdır.
Olasılık dağılımları (Probability distributions): Olasılık dağılımları, olasılıkların bir rastgele değişkenin değerleri üzerinde nasıl dağıldığını tanımlar. Bkz. Normal dağılım, Binom dağılımı, Poisson dağılımı.
Oran (Ratio): İki niceliğin bölme yoluyla karşılaştırılması. Oran, bir niceliğin bir değerinin frekansını aynı niceliğin başka bir değeriyle karşılaştırır. Ayrıca bkz. Hız.
Orman grafiği (Forest plot): Meta-analizde orman grafiği, birden çok çalışmanın etki büyüklüklerini ve güven aralıklarını görsel olarak gösterir.
Ortalama (Mean): Ortalama, tüm değerlerin toplanıp değer sayısına bölünmesiyle hesaplanan ortalama değerdir.
$$ \bar{x} = \frac{x_1+x_2+\cdots +x_n}{n} = {1 \over n} \sum_{i=1}^{n}{x_i} = {1 \over n} \sum_{}^{}{x} $$
Ayrıca bkz. Geometrik ortalama, Harmonik ortalama.
Ortalamanın standart hatası (SEM) (Standard error of the mean (SEM)): SEM, standart sapmanın örneklem büyüklüğünün kareköküne bölünmesiyle hesaplanır.
$$SEM = \frac{s}{\sqrt{n}} $$
Ortalama değer (Average): Bkz. Ortalama.
Ortalama için %95 GA (95% CI for the mean): Popülasyon ortalamasını %95 olasılıkla içeren değer aralığı.
Ortalama karesel hata (MSE) (Mean Squared Error (MSE)): Hataların veya sapmaların karelerinin ortalaması; tahmin edilen değerler ile gerçek değer arasındaki farkın karesinin ortalamasını gösterir.
Ortalama sağkalım süresi (Mean survival time): Ortalama sağkalım süresi, 0 ile t_max aralığında sağkalım eğrisi altındaki alan olarak tahmin edilir. Ayrıca bkz. Kısıtlı ortalama sağkalım süresi.

Öngörülen değer (Predicted value): Regresyon modelinden öngörülen bağımlı değişken değeri.
Örneklem (Sample): Popülasyonun analiz için seçilen bir alt kümesi.
Örnekleme (Sampling): Alt kümenin bir bütün olarak popülasyon hakkında çıkarım yapmak için kullanılabilmesi amacıyla tüm popülasyondan öğelerin uygun bir alt kümesini seçme süreci.
Örnekleme dağılımı (Sampling distribution): Aynı popülasyondan çekilen çok sayıda örneklemden elde edilen bir istatistiğin olasılık dağılımı.
Örnekleme teknikleri (Sampling techniques): Örnekleme teknikleri, bir çalışmaya katılacak bireyleri bir popülasyondan seçmek için kullanılan yöntemlerdir. Bkz. Rastgele örnekleme, Tabakalı örnekleme.
Örnekleme yanlılığı (Sampling bias): Toplanan örneklem popülasyonu temsil etmediğinde ortaya çıkan yanlılık.
Örneklem büyüklüğü (Sample size): Örneklemdeki vaka (gözlem) sayısı.
Örneklem istatistiği (Statistic): Bir örneklemin sayısal özelliği veya ölçüsü.
Özgüllük (Specificity): Hastalık yokken test sonucunun negatif çıkma olasılığı (gerçek negatif oranı). Ayrıca bkz. Duyarlılık.

Parametre (Parameter): Bir popülasyonun sayısal özelliği veya ölçüsü.
Parametrik olmayan testler (Non-parametric tests): Parametrik olmayan testler, veriler için belirli bir dağılım varsaymayan testlerdir. Bkz. Mann-Whitney U testi, Wilcoxon işaretli sıra testi, Kruskal-Wallis testi.
Parametrik testler (Parametric tests): Verilerin belirli bir dağılıma (ör. normal dağılım) uyduğunu varsayan istatistiksel testler.
Pearson korelasyon katsayısı (Pearson correlation coefficient): İki değişken arasındaki doğrusal korelasyonu ölçer ve -1 ile 1 arasında bir değer verir.
Persentil (Percentile): Persentil, sayısal verilerin belirli bir yüzdesinin altında kaldığı değerdir. p. persentil, şu sıra numarasına sahip gözleme eşittir:
$$ R(p) = 0.5 + \frac {p \times n} {100} $$
Poisson dağılımı (Poisson distribution): Sabit bir zaman veya uzay aralığında belirli sayıda olayın gerçekleşme olasılığını ifade eden kesikli olasılık dağılımı.
Polinom regresyonu (Polynomial Regression): Polinom regresyonu, bir bağımsız değişken $x$ ile bir bağımlı değişken $y$ arasındaki ilişkiyi n. dereceden bir polinom olarak modelleyen bir regresyon türüdür.
$$ Y = b_0 + b_1 x + b_2 x^2 + b_3 x^3 + \ … \ + b_n x^n $$
Popülasyon (Population): Verilerin seçilebildiği öğelerin tamamı veya araştırmacıların incelemek istediği bireylerin ya da öğelerin tüm grubu.
Pozitif olabilirlik oranı (Positive likelihood ratio): Hastalık varken pozitif test sonucu olasılığının, hastalık yokken pozitif test sonucu olasılığına oranı. Ayrıca bkz. Negatif olabilirlik oranı.
Pozitif öngörü değeri (Positive predictive value): Test pozitif olduğunda hastalığın bulunma olasılığı. Ayrıca bkz. Negatif öngörü değeri.
Precision-Recall eğrisi (Precision-recall curve): Precision-Recall eğrisi, farklı eşik değerleri için kesinliğin (pozitif öngörü değeri, y ekseni) duyarlılığa (recall, x ekseni) karşı çizildiği grafiktir. ROC eğrisine bir alternatiftir.
P değeri (P-value): Sıfır hipotezinin doğru olduğu varsayımı altında, test istatistiğinin gözlenen değere eşit veya ondan daha uç bir değer alma olasılığı.

Q-Q grafiği (Q-Q plot): Q-Q grafiği (kantil-kantil grafiği), bir veri kümesinin dağılımını kuramsal bir dağılımla (ör. normal dağılım) karşılaştırmak için kullanılan grafiksel bir araçtır.

Randomize kontrollü çalışma (RKÇ) (Randomized controlled trial (RCT)): Katılımcıları rastgele olarak bir tedavi veya kontrol grubuna atayan deney.
Rastgele değişken (Random variable): Değerleri rastgele bir olgunun sonuçlarıyla belirlenen değişken.
Rastgele örneklem (Random sample): Popülasyonun tüm üyelerinin seçilme olasılığının aynı olduğu ve her üyenin seçiminin diğer tüm üyelerin seçiminden bağımsız olduğu örneklem.
Referans aralığı (Reference interval): Bir parametre için referans aralığı (referans değer aralığı, normal aralık), görünüşte sağlıklı deneklerin merkezi %95 değerlerinin yer aldığı aralıktır.
Regresyon (Regression): Bir bağımlı değişken ile bir veya daha fazla bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi modelleyen istatistiksel teknik.
Regresyon denklemi (Regression equation): Regresyon denklemi, iki değişken arasındaki ilişkiyi tanımlar. Örneğin $y = a + bx $ doğrusal regresyon denkleminde $y$ bağımlı değişken, $x$ ise bağımsız değişkendir; $b$ katsayısı eğim, $a$ ise y kesişimidir. Ayrıca bkz. Çoklu regresyon, İkinci dereceden regresyon.
Regresyon doğrusu (Regression line): Regresyon denkleminin grafiksel gösterimi. Genellikle bir saçılım grafiğiyle birlikte kullanılır.
Regresyon katsayıları (Regression coefficients): Regresyon katsayıları, bağımsız değişkendeki bir birimlik değişime karşılık bağımlı değişkende beklenen değişimi gösterir. Örneğin $ y = b_0 + b_1 x_1 + b_2 x_2 + b_3 x_3 +\ …\ + b_k x_k $ çoklu regresyon denkleminde $b_1\ … \ b_k$ değerleri regresyon katsayılarıdır.
Risk oranı (Risk ratio): Bkz. Bağıl risk.
ROC eğrisi (ROC curve): ROC (alıcı işletim karakteristiği) eğrisi, ikili bir sınıflandırıcı modelin farklı eşik değerlerindeki performansını gösteren bir grafiktir.
ROC eğrisi altındaki alan (AUC) (Area Under the ROC curve (AUC)): ROC eğrisi altındaki alan (AUC), bir sınıflandırıcının sınıfları birbirinden ayırt etme yeteneğini ölçer; 0,5 (rastgele) ile 1,0 (mükemmel ayırt etme) arasında değişir.
ROC eğrisi altındaki kısmi alan (Partial area under ROC curve): ROC eğrisi altındaki kısmi alan, ROC eğrisinin önceden belirlenmiş bir ilgi aralığındaki bölümünü özetler. Bu aralık bir özgüllük veya duyarlılık aralığı olabilir.
R-kare (R-squared): Bir regresyon modelinin uyum iyiliği hakkında fikir veren bir istatistik.

Saçılım grafiği (Scatter diagram): İki nicel değişken arasındaki ilişkiyi gösteren grafik.
Sağkalım analizi (Survival analysis): Sağkalım analizi, ilgilenilen olayın çoğunlukla ölüm, hastalığın ilerlemesi veya iyileşme olduğu olaya kadar geçen süre verilerini analiz etmek için kullanılan istatistiksel bir yöntemdir. Bir olay gerçekleşene kadar geçen süreyi tahmin eder ve sansürlemeyi hesaba katar.
Sansürleme (Censoring): Sağkalım analizinde sansürleme, bir çalışmadaki bazı denekler için olayın (ör. ölüm, hastalığın nüksü) tam zamanı bilinmediğinde ortaya çıkar. Bunun nedeni, çalışmanın olay gerçekleşmeden sona ermesi, katılımcının izlemden kaybedilmesi veya çalışmadan ayrılmasıdır.
Serbestlik derecesi (sd) (Degrees of Freedom (DF)): Bir analizde hiçbir kısıtlamayı ihlal etmeden değişebilen bağımsız değer veya nicelik sayısı.
Sıfırıncı derece korelasyon katsayısı (Zero order correlation coefficient): Bağımlı değişken ile her bir bağımsız değişken arasındaki ayrı ayrı hesaplanan basit korelasyon katsayısı.
Sıfır dağılımı (Null distribution): Bir istatistiğin sıfır hipotezi altındaki olasılık dağılımı.
Sıfır hipotezi (H0) (Null hypothesis (H0)): Etki veya fark olmadığını öne süren ve hipotez testinde başlangıç noktası olarak kullanılan önerme.
Sıfır ve alternatif hipotezler (Null and Alternative Hypotheses): Sıfır hipotezi (H0): Etki veya fark olmadığını varsayar.|Alternatif hipotez (H1): Bir etki veya fark olduğunu varsayar.
Sıralı veriler (Ordinal data): Sıralı (ordinal) veriler, mantıksal olarak sıralanabilen veya derecelendirilebilen bir değer alabilen kategorik verilerdir. Ayrıca bkz. Nominal veriler.
Sıra korelasyonu (Rank correlation): Normal dağılmayan iki değişken arasındaki veya sıralı değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için kullanılan yöntem.
Spearman sıra korelasyonu (Spearman’s rank correlation): İki değişken arasındaki ilişkinin monoton bir fonksiyonla ne kadar iyi tanımlanabildiğini değerlendiren parametrik olmayan bir korelasyon ölçüsü.
Standart hata (Standard error): Bir test istatistiğinin değerinin örneklemden örnekleme ne kadar değişebileceğinin ölçüsü. Bir istatistiğin örnekleme dağılımının standart sapmasıdır.
Standart normal dağılım (Standardized Normal distribution): Ortalaması 0 ve standart sapması 1 olan normal dağılım. Bir normal dağılım, tüm x değerlerinin yerine (x-ortalama)/SS konularak standart normal dağılıma dönüştürülebilir.
Standart sapma (Standard deviation): Standart sapma, varyansın kareköküdür. Her veri noktasının ortalamadan ortalama uzaklığının bir ölçüsünü verir.
$$s = \sqrt{\frac{\sum_{}^{}{(x-\bar{x})^2}}{n-1}} $$
Sürekli değişken (Continuous variable): Belirli bir aralıktaki herhangi bir değeri alabilen rastgele değişken.

Tabaka (Stratum): Rastgele örneklemede örneklem bazen popülasyonun birbirinden ayrık farklı alt kümelerinden ayrı ayrı çekilir. Bu alt kümelerin her birine tabaka denir.
Tabakalı örnekleme (Stratified sampling): Popülasyonun alt gruplara ayrılmasını ve her alt gruptan örneklem alınmasını içeren bir örnekleme yöntemi.
Tam model (Full Model): Tüm olası öngörücü değişkenleri içeren bir regresyon modeli.
Tanımlayıcı istatistikler (Descriptive statistics): Merkezi eğilim ve değişkenlik ölçüleri dahil olmak üzere bir veri kümesinin özelliklerini özetler ve tanımlar.
Tedavi edilmesi gereken hasta sayısı (NNT) (Number Needed to Treat (NNT)): Tedavi edilmesi gereken hasta sayısı (NNT), bir hastanın daha fayda görmesi için standart tedavi (veya tedavisizlik) yerine yeni tedaviyle tedavi edilmesi gereken tahmini hasta sayısıdır.
Tehlike oranı (Hazard ratio): Tehlike oranı, başlıca sağkalım analizinde kullanılan ve iki grup arasında herhangi bir zaman noktasında bir olayın gerçekleşme olasılığını karşılaştıran istatistiksel bir ölçüdür.
Tekdüze dağılım (Uniform distribution): Tüm sonuçların eşit olasılıklı olduğu olasılık dağılımı.
Tekrarlanabilirlik katsayısı (Coefficient of repeatability): İki ölçüm arasındaki farkların standart sapmasının 1,96 katı olarak tanımlanır (bkz. Bland-Altman grafiği).
Tekrarlı ölçümler ANOVA (Repeated measures ANOVA): Aynı deneklerde birden çok zaman noktası veya koşul arasında ortalamaları karşılaştırır.
Tek yönlü varyans analizi (One-way analysis of variance): Bkz. ANOVA (Varyans analizi).
Testin gücü (Power of a test): Testin yanlış bir sıfır hipotezini doğru olarak reddetme olasılığı (1 eksi Tip II hata olasılığı).
Tip II hata (Type II Error): Sıfır hipotezi gerçekte yanlışken onu reddetmeme hatası (yanlış negatif).
Tip I hata (Type I Error): Sıfır hipotezi gerçekte doğruyken onu reddetme hatası (yanlış pozitif).
Toplam varyasyon (regresyon) (Total variation (regression)): Bağımlı değişken için gözlenen değerler ile aritmetik ortalama arasındaki farkın karelerinin toplamı.
t-testi (T-test): İki grubun ortalamalarını karşılaştırmak için kullanılan istatistiksel test.

Uyum iyiliği (Goodness of fit): Bir modelin gözlenen verilere ne kadar iyi uyduğunun nicel ifadesi.

Üstel dağılım (Exponential distribution): Bir Poisson sürecindeki olaylar arasında geçen süreyi tanımlayan olasılık dağılımı.

Vaka-kontrol çalışması (Case-Control study): Bir maruziyetin bir sonuçla ilişkili olup olmadığını belirlemeye yardımcı olmak üzere tasarlanmış gözlemsel çalışma.
Varyans (Variance): Bir değerler kümesinin yayılımının ölçüsü; ortalamadan farkların karelerinin toplamının değer sayısı eksi 1'e bölünmesiyle hesaplanır.
$$s^2 = \frac{\sum_{}^{}{(x-\bar{x})^2}}{n-1} $$
Varyans analizi (regresyon) (Analysis of variance (regression)): Varyans analizi tablosu, bağımlı değişkendeki toplam varyasyonu iki bileşene ayırır: regresyon modeline atfedilebilen bileşen (Regresyon olarak etiketlenir) ve atfedilemeyen bileşen (Artık olarak etiketlenir); ardından buna karşılık gelen F istatistiğini hesaplar.
Varyasyon katsayısı (Coefficient of variation): Bkz. Bağıl standart sapma (RSD).
Veri görselleştirme (Data visualization): Örüntüleri, eğilimleri ve içgörüleri belirlemek için verilerin grafiksel olarak gösterimi.
Veri madenciliği (Data mining): Örüntüleri keşfetmek ve değerli bilgiler elde etmek için büyük veri kümelerini inceleme uygulaması.
Veri temizleme (Data cleaning): Bir veri kümesindeki hatalı verileri düzeltme veya çıkarma süreci.

Welch t-testi (Welch’s T-test): İki grubun varyansları ve/veya örneklem büyüklükleri eşit olmadığında kullanılan t-testi türü.
Wilcoxon işaretli sıra testi (Wilcoxon signed-rank test): Eşleştirilmiş örneklemler arasındaki farkları, popülasyon ortalama sıralarının farklı olup olmadığını değerlendirerek test eder. Eşleştirilmiş t-testinin parametrik olmayan alternatifi.

X değişkeni (X-variable): Regresyon analizinde genellikle bağımsız değişkeni göstermek için kullanılır.
X-bar ($ \bar{X}$): Örneklem ortalaması.

Yanlış negatif (False Negative): Hipotez testinde sıfır hipotezinin yanlışlıkla kabul edildiği Tip II hata. Ayrıca bkz. Yanlış pozitif.
Yanlış pozitif (False Positive): Hipotez testinde sıfır hipotezinin yanlışlıkla reddedildiği Tip I hata. Ayrıca bkz. Yanlış negatif.
Yansız kestirici (Unbiased estimator): Bir kestiricinin yansız olması için kestiricinin ortalamada bilinmeyen parametrenin gerçek değerini vermesi gerekir.
Yates düzeltmesi (Yates' correction): Özellikle 2x2 kontenjans tablolarında ki-kare testlerine uygulanan süreklilik düzeltmesi.
Yayılım ölçüleri (Measures of dispersion): Bu ölçüler, bir veri kümesindeki yayılımı veya değişkenliği gösterir. Örnekler: Aralık, Varyans, Standart sapma.
Yetersiz uyum (Underfitting): Bir model, verilerin altta yatan eğilimini yakalayamayacak kadar basit olduğunda ortaya çıkan bir modelleme hatası. Ayrıca bkz. Aşırı uyum.
Youden grafiği (Youden plot): Tüm laboratuvarların 2 numuneyi analiz ettiği laboratuvarlar arası verileri analiz etmek için kullanılan grafiksel yöntem.
Y değişkeni (Y-variable): Matematiksel veya istatistiksel bir modelde genellikle bağımlı değişkeni temsil eder. Bkz. Regresyon.

Zaman serisi analizi (Time series analysis): Eğilimleri ve mevsimsel örüntüleri belirlemek için zamana göre sıralanmış verilerle çalışan istatistiksel teknik.
z-skoru (Z-score): Bir değerin bir değerler grubunun ortalamasına göre konumunu standart sapma cinsinden ifade eden ölçü.
$$ z = \frac{x-\bar{x}}{s} $$

Ayrıca bakınız

Gösterim ve simgeler