Denek başına birden çok ölçümlü Bland-Altman grafiği
| Komut: | İstatistik Yöntem karşılaştırması ve değerlendirmesiDenek başına birden çok ölçümlü Bland-Altman grafiği |
|---|
Bu yordam, her laboratuvar yöntemiyle denek başına birden fazla ölçümün yapıldığı bir yöntem karşılaştırma çalışması için bir Bland-Altman grafiği oluşturur.
Bland-Altman grafiği (Bland & Altman, 1986, 1999, 2007), diğer adıyla fark grafiği, iki ölçüm tekniğini karşılaştırmak için kullanılan grafiksel bir yöntemdir. Bu grafiksel yöntemde iki teknik arasındaki farklar (veya alternatif olarak oranlar) iki tekniğin ortalamalarına karşı çizilir. Alternatif olarak (Krouwer, 2008), bu yöntem bir referans veya “altın standart” yöntemse farklar iki yöntemden birine karşı da çizilebilir.
Ortalama farkta ve farkların ortalaması artı ve eksi 1,96 kat standart sapması olarak tanımlanan uyum sınırlarında yatay çizgiler çizilir. Ortalama ± 1,96 SS içindeki farklar klinik olarak önemli değilse iki yöntem birbirinin yerine kullanılabilir.
Grafik, farklar ile ortalamalar arasındaki bir ilişkiyi ortaya çıkarmak, sistematik bir yanlılığı araştırmak ve olası aykırı değerleri belirlemek için yararlıdır.
Veriler nasıl girilir
Bu yordam, verilerin aşağıdaki örnekte olduğu gibi düzenlenmesini gerektirir (veriler Bland & Altman, 2007'den alınmıştır):
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| Subject | RV | IC | ||
| 1 | 1 | 7,83 | 6,57 | |
| 2 | 1 | 7,42 | 5,62 | |
| 3 | 1 | 7,89 | 6,9 | |
| 4 | 1 | 7,12 | 6,57 | |
| 5 | 1 | 7,88 | 6,35 | |
| 6 | 2 | 6,16 | 4,06 | |
| 7 | 2 | 7,26 | 4,29 | |
| 8 | 2 | 6,71 | 4,26 | |
| 9 | 2 | 6,54 | 4,09 | |
| 10 | 3 | 4,75 | 4,71 | |
| 11 | 3 | 5,24 | 5,5 | |
| 12 | 3 | 4,86 | 5,08 |
Denek tanımlaması için bir sütun (Subject) ve her yöntemin ölçümleri için birer sütun (RV ve IC) vardır.
Verileriniz farklı düzenlenmişse, örneğin tekrarlı ölçümler farklı sütunlardaysa, Sütunları yığ aracını kullanarak verileri yeniden düzenleyebilirsiniz (ayrıca bkz. Sütunları yığma: adım adım örnek).
Gerekli girdi
Veriler
- Birinci yöntem, İkinci yöntem: karşılaştırmak istediğiniz iki tekniğin değişkenlerini seçin.
- Denek tanımlaması: denek tanımlamasını içeren değişkeni seçin.
Model
- Gerçek değer her denekte sabittir: gerçek değer her denekte sabitse bu seçeneği seçin (örneğin aynı numune üzerinde her iki yöntemle birden çok ölçüm yapıldığında).
Gerçek değer her denekte sabittir modelinde (bkz. Bland & Altman, 2007) grafikte her denek için yalnızca bir işaretçi bulunur. İşaretçinin boyutu, denek için yapılan gözlem sayısıyla orantılıdır. İşaretçi sayısı denek sayısına eşittir.
Gerçek değerin değiştiği alternatif modelde her gözlem çifti için bir işaretçi bulunur.
Seçenekler
- Şuna göre çiz (X ekseni)
Özgün Bland-Altman grafiğinde (Bland & Altman, 1986) iki yöntem arasındaki farklar her iki yöntemin ortalamasına karşı çizilir (önerilir, Bland & Altman, 1995).
Alternatif olarak, bu yöntem bir referans veya “altın standart” yöntemse farkları iki yöntemden birine karşı çizmeyi seçebilirsiniz (Krouwer, 2008). Farkları her iki yöntemin geometrik ortalamasına karşı da çizebilirsiniz.
- Farkları veya oranları çiz
Farkları çiz: Bland ve Altman, 1986 metodolojisine karşılık gelen varsayılan seçenektir.
Oranları çiz: bu seçenek seçildiğinde farklar yerine ölçümlerin oranları çizilir (MedCalc arka planda hesaplamaları log dönüşümlü veriler üzerinde yapar). Bu seçenek, farkların değişkenliği ölçümün büyüklüğüyle birlikte arttığında da yararlıdır. Ancak iki teknikten biri sıfır değerler içeriyorsa program bir uyarı görüntüler.
- Yöntemler arasında izin verilen en büyük fark: (isteğe bağlı) önceden tanımlanmış klinik uyum sınırı D. Yukarıda seçilen seçeneğe (Farkları veya oranları çiz) bağlı olarak bir fark veya oran girmeniz gerekir.
D değeri, −D ile D (oranlar için 1/D ile D) aralığındaki farklar klinik olarak önemsiz veya ihmal edilebilir olacak şekilde seçilmelidir.
- Eşitlik çizgisini çiz: sistematik bir farkı saptamak için yararlıdır.
- Uyum sınırlarının %95 güven aralığı: üst ve alt uyum sınırlarının %95 güven aralığını gösteren hata çubuklarını gösterir.
Hesaplamalar
Hesaplamalar Zou'ya (2013) göre yapılır. Uyum sınırlarının güven aralıklarını kestirmek için MOVER yöntemi kullanılır (Zou, 2013).
Sonuçlar
MedCalc bir grafik ve bir rapor oluşturur.
Grafik
Gerçek değer her denekte sabittir modelinde grafik şöyle görünür:
Gerçek değer her denekte sabittir modelinde (bkz. Bland & Altman, 2007) grafikte her denek için yalnızca bir işaretçi bulunur ve işaretçinin boyutu denek için yapılan gözlem sayısıyla orantılıdır. İşaretçi sayısı denek sayısına eşittir.
Gerçek değerin değiştiği alternatif modelde her gözlem çifti için bir işaretçi bulunur:
Güven aralıkları
İsteğe bağlı olarak ortalama farkın ve uyum sınırlarının güven aralıkları gösterilebilir. Bu güven aralıkları hata çubukları veya yatay çizgiler olarak gösterilebilir. Biçimlendirme seçeneklerini ayarlamak için bir hata çubuğuna sağ tıklayın.
Rapor
Rapor, ortalama farkın ve uyum sınırlarının kesin değerlerini güven aralıklarıyla birlikte verir.
Yöntem A | RV |
|---|---|
Yöntem B | IC |
Örneklem büyüklüğü | 120 |
|---|
Model | Gerçek değer her denekte sabittir |
|---|---|
Seçenek | Farkları çiz |
Ortalama | 0.7092 |
|---|---|
Alt uyum sınırı | -1.3524 |
%95 güven aralığı | -2.6992 - -0.6284 |
Üst uyum sınırı | 2.7709 |
%95 güven aralığı | 2.0468 - 4.1177 |
  |
Kaynakça
- Bland JM, Altman DG (1986) Statistical method for assessing agreement between two methods of clinical measurement. The Lancet i:307-310.
- Bland JM, Altman DG (1995) Comparing methods of measurement: why plotting difference against standard method is misleading. The Lancet 346:1085-1087.
- Bland JM, Altman DG (1999) Measuring agreement in method comparison studies. Statistical Methods in Medical Research 8:135-160.
- Bland JM, Altman DG (2007) Agreement between methods of measurement with multiple observations per individual. Journal of Biopharmaceutical Statistics. 17:571-582.
- Krouwer JS (2008) Why Bland-Altman plots should use X, not (Y+X)/2 when X is a reference method. Statistics in Medicine 27:778-780.
- Zou GY (2013) Confidence interval estimation for the Bland-Altman limits of agreement with multiple observations per individual. Statistical Methods in Medical Research 22:630-642.